Tükenmişlik Sendromu Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Tükenmişlik sendromu, ilk olarak 1970’lerde Amerika’da tanımlanmasına rağmen, çoğumuzun gündemine Meryem Uzerli ile girdi. Belirtileri depresyonu düşündürse de, aslında depresyondan farklı olan tükenmişlik sendromu zaman zaman hepimizin üzerine çöken bir karabasan olabiliyor.

21 nci yüzyılda çalışma şartlarının insan hayatına yüklediği yüklerin nihai sonucu tükenmişlik sendromu, insanın kendi kendini tüketmesidir. Mesleklerinde başarısız olmalarına neden olurken duygusal manada çöküş yaşatıyor.

Yorgunluk, stres, bunalım zamanla sendrom haline gelerek psikolojik sorunlar meydana getiriyor. Aile, arkadaşlar ve çevreye karşı duyarsızlık sosyal problemler artarak devam ediyor. Sürekli halde fazla çalışmak, kaldıramayacağından fazla yük almak tükenmişlik sendromu hastalığına yakalanmanıza neden olabilir.

Tükenmişlik Sendromu Gerçekten Bir Hastalık mıdır?

Bu gerçekten bir hastalık mıdır? Depresyondan farkı nedir? Bu konuda hâlâ çok farklı görüşler var. Genelde çok yüksek idealleri olan ve fazla iş stresi altında çalışan profesyonellerde görüldüğü söyleniyor. En çok görüldüğü meslekler ise doktorlar ve hemşireler.

Tükenmişlik Sendromu Belirtileri

Şizoid

Özellikle çok uzun süreli çalışma saatleri sonrasında bir tükenmişlik içine girildiği belirtilir. Hastalar genelde duygusal bir tükenmişlikten bahseder. Kendilerini adeta içi boşalmış ve aşırı yorulmuş hissederler ve enerjilerinin kalmadığını söylerler. Bu genellikle beraberinde midede sindirim problemlerini de getirir. Zaten çoğumuzda duygusal krizler mide ve bağırsak sisteminde etkisini gösterir. Ani kusmalar, karın ağrıları hep bu yüzdendir.

Tükenmişlik aynı zamanda işleri becerme kapasitesini düşürür ve işten kaçmanın yolları aranır. Çünkü hasta sürekli negatif bir enerjinin etkisinde kalır. İşe, yani güne başlarken dinlenmişliği ve o günü bitirecek enerjiyi içinde hissetmemek, işe karşı “lanet olsun, bitsin de gitsin” veya “ne olacaksa olsun” gibi negatif tavırlar takınmak ve bunun sonucunda performansın düşmesi tükenmişlikte yaşanan semptomlardır.

Yetersiz hissetme, işlere yetişememe, zamanın hızlı akarak kontrol edilemez bir şekilde aktığını düşünmek, çaresiz hissetmek ve özellikle yorgunluk başlıca belirtiler arasındadır.

  • Sorumluluklarından kaçma, yerine getirememe.
  • İşten güçten soğuma, işe gitmeme isteğinde artış.
  • Kabiliyet ve yeteneklerini sorgulayarak değersiz hissetme.
  • Sürekli uyku hali, uykuya olan düşkünlüğün artması.
  • Kilo alma, aşırı şişmanlık.
  • Sinirlilik hali, olumsuz düşüncelere kapılma, kavgaya meyillilik.
  • Kendi kabuğuna çekilme, konuşmaktan çekinme.
  • Motivasyon kaybı.

Tükenmişlik Sendromu Nasıl Başlıyor

Sırtından yüklerin olduğu fark edilmeyeye başladıktan sonra mücadele içine girerek kısa bir süreliğine enerji dolu hissederek zorlanır, kapasitesi dışında işlere odaklanarak umutla başarısızlığın üstüne gider. Fakat çok uzun sürmeden sirkülase olarak gücünü tamamen tüketir. Yorgunluk, uykusuzluk gerginliğe neden olup psikolojik çöküşün fitilini ateşler. Azalan umutlarla birlikte kendini tüketmek telafisi zor depresyon rahatsızlıklarına yol açar. Vücudun doğal koruma, savunma mekanizması tepkilerin ve davranışların kontrol edilememesi ani öfke nöbetlerine, aşırı tepkiler gösterir.

Aslında uğrunda çaba sarfedilen ama karşılık görmeyen uzun süreli ilişkileri tükenmişliğe neden olabiliyor. Emeklerin boş yere zayi olup gittiğini yaşamaya kim katlanabilir ki. Gün geliyor bardak doluyor, insan kendine yenik düşebiliyor.. Ailevi problemler, iflaslar, yalnız kalmak ve hayatın doğal sürecindeki manevi kayıplar psikolojik sonuçlar doğurabiliyor.

İnsan ilişkilerine dayalı her iş mental veya fiziksel yorgunluk demektir çünkü insanlar birbirlerini tüketiyorlar. Örneğim; Bir şirkette çalışan tüm birimler acımasız piyasa şartları kaynaklı hiyerarşik yapı altında birbirlerini tüketiyorlar. Evliliklerde eşler birbirlerini tüketirken genellikle kadınlar toplumsal rolleri bakımından ilk tükenen adaylar arasında başı çekiyor. Baskı, adaletsizlik, kısıtlamalar, sosyal durum gereksiz dini dayatma ve yobazlık benzer etkenler tükenmeyi hızlandırabiliyor.

Tükenmişlik Sendromu Tedavisi

Öncelikle gevşemeyi ciddiye almak gerekir. Meditasyon mu yapacaksınız? Transformal nefes tearpisi mi yapacaksınız? Müzik mi dinleyeceksiniz? Kitap mı okuyacaksınız? Yürüyüş mü yapacaksınız? Arkadaşlarınla mı buluşacaksınız? Sizi gerçekten rahatlatacak olan şey nedir, bunu bir düşünün, sonra da planlayın! İş hayatı dışında kendinize güzel ve zengin bir hayat kurun. Bir hobi edinmek, spor yapmak oldukça işe yarayacaktır. 6 saatten az uyku uyumak majör bir risk faktörüdür; o yüzden uykusuzluk çekenler daha dikkatli olmalıdır.

Tükenmişlik Sendromu Tedavisi

Öncelikle gevşemeyi ciddiye almak gerekir. Meditasyon mu yapacaksınız? Transformal nefes tearpisi mi yapacaksınız? Müzik mi dinleyeceksiniz? Kitap mı okuyacaksınız? Yürüyüş mü yapacaksınız? Arkadaşlarınla mı buluşacaksınız? Sizi gerçekten rahatlatacak olan şey nedir, bunu bir düşünün, sonra da planlayın! İş hayatı dışında kendinize güzel ve zengin bir hayat kurun. Bir hobi edinmek, spor yapmak oldukça işe yarayacaktır. 6 saatten az uyku uyumak majör bir risk faktörüdür; o yüzden uykusuzluk çekenler daha dikkatli olmalıdır.

Yorum Yapınız