Totem Ne Demek?

Totem: Polenezya dilinde yasak anlamına gelen tebu’dan çıkmış bir sözcük; Pasifik Okyanusunun güneyindeki adalarda (Malenazya, Mikronezya Endognezya) yaşayan yerlilerin dokunulmaz diye baktıkları nesnelere verilen isim. ilkeller, inançları gereği, belli nesnelerin, hayvanların, bitkilerin, ayrıca insanların pek büyük ruıısal güçleri ellerinde bulundurduğuna inanır, bunları majik (sinirsel) bir güçle donatılmış görür, bu gibi varlık ve nesnelerle temasa gelmekten kaçınırlar. Kabile başkanları, kabile içinde faaliyet gösteren sihirbaz-hekimler, lahusalar, adet gören kadınlar vb. yine ilkellerin inancına göre majik güç mana’yla yüklüdür, yani tabu niteliğini taşır.

Tabu konusunda ise görüşler değişiktir. ilkeller özellikle cinsel tabularıyla saplantı nevrozlularındaki belirtiler (semptom) arasında bir paralellik saptayan Freud, tabuya çok eski bir yasak diye bakar ve onu otoriteyi elinde bulunduran bir kişi tarafından, insanların içindeki alabildiğine güçlü istek ve hevesleri frenlemek amacıyla topluma dışardan zorla nebimsetilmiş görür. Ama tabusal yasakları çiğneme konusunda da insanların bilinçdışında bir istek sürdürür varlığını. Tabu yasaklarına uyanlar, tabusal nesnelere karşı ambivalent  bir tutum takınır. Tabu’daki majik güç, onun insanları ayanıp kötü eylemlere sürekleyebilme yeteneğinden alır kaynağını. Tabu yasaklarını çiğneyenler acımasız izlenir ve cezalandırılır.

Jung ise, Freud‘un, önce insanları ayartıp kötü eylemlere sürükleyen, sonra da onları cezalandıran tabu anlaşımına katılmaz. Jung’a göre, tabu bireylerin bilinçsel gelişimi ve benbilinçlerinde eriştikleri gelişim düzeyini korumak için başvurdukları psişik bir önlemdir. Toplumun ayakta kalabilmesi bakımından bireyin kişiliği son derece önemlidir, dolayısıyla bu kişiliğin gelişimini köstekleyecek her şy birey tarafından bir tehlike sayılır. En büyük tehlike de Jung’a göre, kollektif ruhun bireysel ruh içinde eğemenliği ele geçirmesidir. Oysa kişiselliğin gelişim, bireyin kendisini kollektif ruhtan sıkı sıkıya ayırmasını zorunlu kılmaktadır; işte bu da tabu yasaklarıyla sağlanır.

Etiket:,

Yorum Yapınız