Psikanalitik Kuram (Sigmund Freud)

  • Sigmun Freud (1856-1939)
  • İnsan cinsellik ve saldırganlık dürtüleri ile dünyaya gelen bir varlıktır.
  • Kişilik gelişiminde cinsellik önemlidir.
  • Davranışın nedeni bilinçaltı motifler,çatışmalar, savunmalar, erken çocukluk dönemi deneyimleri, çözülmemiş çatışmalardır

Freud’un Kişilik Gelişimi İle İlgili Kuramları

1.Topografik Kişilik Kuramı

2.Yapısal Kişilik Kuramı

3.Psiko – seksüel Gelişim Dönemleri

1. Topografik Kişilik Kuramı

Davranışların temelinde bilinçdışı düşünceler ve materyaller bulunur.

Bilinçlilik durumu üç bölümden oluşur.

  • ¨Bilinç (Farkında olduğumuz yaşantılar)
  • ¨Bilinç öncesi (Farkında olmadığımız ama biraz düşününce bilince çıkarabileceğimiz yaşantılar)
  • ¨Bilinçdışı; (ancak özel tekniklerle bilince çıkarılabilen alan)

2. Yapısal Kişilik Kuramı

  • İd:İnsanın biyolojik yanı
  • Ego:İnsanın psikolojik yanı
  • Süperego:insanın toplumsal yanı

İd:

  • Kişiliğin çekirdeğini oluşturur. Bireyin en kaba, en ilkel, kalıtımsal dürtü ve arzularını içerir. Bu ilkel kalıtımsal dürtülerden ikisi cinsellik ve saldırganlıktır.
  • İd, insan hayatında, özelliğini hiç kaybetmeden ömür boyu varlığını korumaktadır.
  • İd, davranışlarımızın altında yatan psikolojik enerjinin kaynağıdır.
  • İd, haz ilkesine göre işler ve hiç geciktirilmeden bütün isteklerinin yerine getirilmesini bekler.

Freud İd’in isteklerinin karşılanmadığı durumlarda “dilek gerçekleştirme yöntem”ine başvurduğunu iddia eder. İstenilen şey elde edilemiyorsa o şeyin hayali kurularak istek geçici olarak karşılanır. Rüyalarda bu amca hizmet eder.İd  gerilimi giderecek objenin ya da kişini imgesini oluşturur.

İd objeler arasında ayırımı yapacak yeteneğe sahip değildir.Freud ister gerçek ister hayal kurma ve rüya yoluyla olsun id’in isteklerinin doyurulmasına  “birincil süreçler” adını vermiştir. Birincil süreçler baskın olduğu zaman davranışı, bireyin akıl yürütme ve düşünme yönü değil id’in istekleri biçimlendirir.Çevresiyle etkileşime giren yaklaşık 2 yaş civarındaki çocuklarda Ben (Ego) gelişmeye başlar.

Ego:

  • Kişiliğin mantıklı düşünebilen ve gerçekçi değerlendirme yapabilen bölümüdür.
  • Kişiliğin yürütme organı olup, içgüdülerin hangi biçimde doyurulacağına karar verir.
  • İd ile süper egonun çatışan isteklerini uzlaştırmaya çalışır.
  • Gerçeklik ilkesine göre hareket eder.

Ego; Kişiliğin mantıklı düşünebilen ve gerçekçi değerlendirme yapabilen bölümüdür.Kişiliğin yürütme organı olup, içgüdülerin hangi biçimde doyurulacağına karar verir.İd ile süper egonun çatışan isteklerini uzlaştırmaya çalışır.Gerçeklik ilkesine göre hareket eder.

Superego:

  • Temel güdüleri ifade ederken, birey toplumun kural ve değerlerinin dışına çıkabilir. Bu kurallar çocukların davranışlarının ödüllendirilmesi veya cezalandırılması yoluyla büyükler tarafından çocuklara anlatılır. Bunun sonucu olarak çocukta zamanla süperego gelişir. Süperego toplumun yasalarını kapsar. (değerleri, ahlaki kuralları, gelenekleri temsil eder)

Süperegonun iki alt sistemi vardır;

Süperegonun başlıca işlevi, İdden gelen dürtüleri bastırmak ve ketlemek, Egoyu gerçekçi amaçlar yerine ahlaki amaçlara yöneltmektir. Süperego kusursuz olmaya çabalar.

Yorum Yapınız