Panik Atak
Panik Atak

Panik Bozukluk Nedir ve Nasıl Anlaşılır? Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atak ani olarak ortaya çıkan, kaygı ve endişe nöbetidir. Çağımızda en sık görülen hastalıklardan olan panik atak daha çok 30-40’lı yaşlarda görülse de artı 20’li yaşlarda da görülmektedir. Kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyen panik atak, kişiye fiziksel anlamda bir zarar vermez ama kişi atak anında kendisine bir şey olacakmış hissini ve korkusunu yoğun bir şekilde yaşar. Panik atağı bazı faktörler tetiklese de hiç bir neden olmaksızın da atak yaşanılabilir. Belirtiler kişiden kişiye değişir ama belirtilerden en az 4’ünü yaşayan bir kişide panik atak vardır diyebiliriz.

Anksiyete belirtileri ataklar halinde gelir. Ataklar genelde 15-30 dakika kadar sürer. Atakların sıklığı ve şiddeti tanı açısından önemlidir. Panik atağın ne zaman geleceği bilinmez ve bu da kişilerin kaygısını artıran sosyal uyumunu bozan en önemli etmenlerden biridir.

Panik Atak Genelde gençlik döneminde ortaya çıkar. Gerçek nedeni bilinememektedir, ancak sıklıkla stres yaratan önemli yaşam olayları ile ilişkisi vardır (okulu bitirmek, evlenmek, çocuk sahibi olmak, yeni bir işe başlamak, yakınını kaybetmek, ağır hastalık geçirmek gibi).

Panik Atak Halinde Kişinin Yaşadıkları

  • Ateş basması, terleme
  • Soluğun kesilmesi, boğulma hissi, nefes darlığı
  • Kalp çarpıntısı
  • Titreme, sarsılma
  • Göğüs ağrısı ve göğüste sıkışma hissi
  • Ölüm korkusu yaşamak
  • Uyuma ve karıncalanma hissi
  • Sersemlik hissi ve baş dönmesi
  • Karın ağrısı veya mide bulantısı
  • Çıldıracağının veya kontrolü kaybedeceğinin korkusunu yaşamak
  • Tansiyonda yükselme
  • Boşluktaymış gibi garip bir hisse kapılmak

Panik atak hastası, atak anında bütün belirtileri veya bazılarını yaşamaya başlar ve kendisine fiziksel olarak bir şey olacak hissiyle doktora koşar, ancak belirtiler nedeniyle kalp doktoru gibi farklı doktorlara gider. Ama hiç de düşündükleri gibi bu bir kalp kirizi veya başka bir kötü hastalık değildir. Bunu öğrenince hastalar durumun psikolojik bir neden olduğunu anlar. Derhal psikolog veya piskiyatristen yardım almaya başlarlarsa tedavide çabuklaşmış olur. Atak anı bazen 5 ila 20 dakika arasında sürer, bazen 20 ila 45 dakika arasında sürebilir. Atak ne kadar sürerse sürsün, atak geçtikten sonra bile gün içinde de kişi atağın etkisinden kurtulamaz.

Beslenme şeklimizde panik atağı tetikleyen bir faktördür.

İşte Panik Atağı Tetikleyen Gıdalar:

  • Kolalı içecekler
  • Koyu demli çay
  • Kahve
  • Sigara
  • Alkol
  • Aşırı yemek yemek

Panik ataklarda yukarıdaki belirtiler yanında aşağıdaki özellikler de önemlidir:

  • Ataklar genelde aniden ortaya çıkar, atak ortaya çıktığında bunu durduracak bir yol yoktur.
  • Kaygının şiddeti ile yaşanılan durum arasında genelde bağlantı yoktur.
  • Atak genelde birkaç dakikada geçer, ancak bazen daha uzun süre devam eden ataklar olabilir.

Büyük şehirlerde yaşayan insanlarda küçük yerleşim yerlerindeki insanlara nazaran panik atak daha fazla görülür. Bunun nedeni yoğun iş hayatı, kalabalık şehrin türlü sıkıntıları ve strestir. Panik atak hastalarının yakınları hastaya olumlu yaklaşmalıdır. Hastalığını hafif görmemeli, hastalık hastasısın gibi suçlayıcı yaklaşmamalıdır. Böyle durumlar atakları daha da tetikler.

Panik Atak Neden Olur

Atakların sıklığı kişiye göre değişir, ayda bir iki tane olabileceği gibi bazılarında hemen her gün görülebilir veya sık tekrarlayan ataklardan sonra uzun bir süre atak görülmeyebilir. Panik ataklarının ortaya çıkışı belli bir nedene bağlı olabilir veya nedensiz olarak kendiliğinden ortaya çıkabilir. Sadece baş dönmesi ve çarpıntı belirtileri ortaya çıkıyorsa sınırlı belirtileri olan ataktan bahsedilir. Sınırlı belirtileri olan ataklar iyileşme sürecinde olabileceği gibi ağır atakların öncü belirtileri de olabilir. Panik ataklar panik bozukluğunda görülmesinin yanında fobiler ve travma sonrası stres bozukluğunda olduğu gibi diğer anksiyete bozukluklarında da görülebilir.

Ruhsal belirtilere bedensel belirtilerde eşlik ettiği için hastalar genelde bedensel sorun olduğunu düşünür ve öncelikle başka branştan hekimlere başvururlar. Yaşadıklarının ruhsal bir sorun olabileceğini akıllarına getirmezler veya kabul etmek istemezler.

Panik atakları genelde tehlikeli değildir, ancak kişi kontrolünü yitirdiği duygusuna kapıldığı için tedirgindir. Tedavi edilmediği taktirde ciddi sonuçlar doğurabilir. Panik atağı geçirmiş kişilerin en büyük korkusu aynı şeyi tekrar yaşamaktır. Bu nedenle panik yaratan durumdan uzak durmaya çalışırlar sonuçta fobiler ortaya çıkabilir. Bunların içinde en önemlisi agorafobidir (açık alan korkusu). Kişiler dışarıya çıktığında panik yaşayacağı korkusu ile evde kalmayı tercih eder ve bir süre sonra hiç sokağa çıkamaz olabilir. Bu durumda yaşam kalitesi düşer, sosyal aktiviteler ve hobiler için harcanan zaman azalır, kişi kendisini hasta ve diğer kişilere bağımlı hissetmeye başlar, yalnız başına evde duramaz veya sokağa çıkamaz, çalışamaz veya işine gidemez duruma gelebilir. Hastalar panik ataklar sırasında sıklıkla acil servislere başvururlar. Zamanla depresyon, alkol-madde bağımlılığı ve intihar görülebilir.

Aslında bütün bunların olmaması için bir an önce doktora başvurmak önemlidir. Sonuçta panik bozukluğu uygun ilaç tedavisi ile kolayca tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır.

Atak Anında Hasta Ne Yapmalı?

Atak geçirme anında bir yere oturun, kendinizi kontrol etmeye çalışın. Atak sırasında hiçbir tartışmaya girmeyin, bunun geçici bir durum olduğunu kendinize telkin edin. Sakinleşmeye çalışın ve atağın geçmesini bekleyin.

Atak anında asla sigara, alkol, kahve, çay kola tüketmeyin. Atak sırasında atakla bu şekilde baş etmeyi başarırsa, panik atağı hayatından tamamen çıkarmış olmayı da başarır. Zaten panik atak ömür boyu sürmez ve tedavisi mümkün olan bir hastalıktır. Bunun için mutlaka bir psikolog ve psikiyatristten yardım almanız gerekir.

Panik atağı tetikleyen faktörlerden de uzak durmanız gerekir. Tedavi süresince doktorunuz size atağın üstüne gitme tekniklerini, nefes teknikleriyle rahatlamayı, kas gerginliğini azaltmak adına bazı egzersizler yapmayı tevsiye edecek ve size bunları öğretecektir. Ayrıca, bazı ilaçlar, grup terapisi ve yüksek motivasyonda hastaya iyi gelebilir. Çay, kahve, kola gibi içecekler yerine kişiyi rahatlatıcı, sakinleştirici özelliği olan, papatya, melisa ve nane gibi bitki çayları tercih edilmelidir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir