PANDEMİYE KARŞI ALINAN ÖNLEMLERE UYUMDA KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ ÖNEMLİ Mİ?

Brezilya’da yapılan yeni bir araştırmada COVID-19 yayılmamasıyla ilgili alınan önlemleri umursamayan kişilerin anti sosyal kişilik tipi denilen kişilik bozukluğuna daha yatkın olduklarını buldu. Bulgular ‘’Personality and Individual Differences’’ dergisinde yayınlandı. İlgili araştırma Fabiano KoichMiguel öncülüğünde ekibi ile birlikte yürütülmüştür.

Anti sosyal kişilik bozukluğu sosyopati olarak da bilinmektedir. Sanılanın aksine sosyopati sahibi insanlar akıl hastası değil ancak kişilik bozukluğuna sahiptirler. Çevreden kaynaklandığı düşünülen bu bozukluk normal insanlardan farklı olarak çevreleriyle belirli bir şekilde uyum içinde olmayan insanları tanımlamak için kullanılır. Psikologlara göre bu bozukluğa sahip insanlar genel anlamda saldırganlığa yatkın olma ve kurallara uymama gibi davranışlar sergilerler. Bunlar sonucunda da ceza sistemiyle sürekli bir çatışma içine girerler.

Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan açıklama ile SARS‐CoV‐2 salgınının küresel bir pandemi olduğu ilan edilmişti. İlanın 11 Mart 2020’li ilan tarihinden beri hükümetler farklı farklı önlemler ve kurallar getirmişler ve birçok farklı yolla virüsle mücadele edilmiştir. Çok uzak olmayan ilan tarihinden bu yana haberlerde sıkça ceza oranları ve sebeplerini çokça gördük. Balığını gezmeye çıkarmak gibi gülünç şeylerin yanında gerçekten akıl almaz bir şekilde virüse kafa tuttuğunu sanarak değişik anarşizmlerde bulunan insanlara da şahit olduk. Nitekim karantinamızın bitmemesini de bu kişilerle ilişkilendirdik. İşte karantinayla başa çıkma konusuna geldiğimizde insanların ne kadar farklılaştığını da bu noktada görmüş olduk.

Kimimiz paralarımızı bile deterjanlı suya sokup çıkarırken kimimiz maske takmaya bile tenezzül etmemektedir. Çalışmayı yapan araştırmacılara göre ‘’Bu durum kişilik özellikleri gibi psikolojik bir durumla en azından biraz da olsa ilişkilidir’’. İnternet üzerinden gerçekleşen, 1,578 Brezilyalı yetişkin üzerinde 21 Mayıs ve 29 Haziran 2020 tarihleri ​​arasında yapılan çalışmada uyumsuz kişilik özelliklerinin ölçülmesiyle birlikte COVID-19’a dair sınırlamalara uyum ve empati değerlendirmelerine katıldılar.

Araştırmacılar, duygusuzluk, aldatma, düşmanlık, dürtüsellik, manipülatiflik ve risk alma ölçümlerinde daha yüksek puan alanların, sosyal olarak uzaklaşma, sık sık el yıkama ve yüz maskesi takma gibi COVID-19 sınırlama önlemleriyle daha az uyma eğiliminde olduğunu buldular. Öte yandan, daha fazla empatiye sahip katılımcılar, COVID-19 kontrol önlemlerine daha uyumlu olma eğilimindeydiler.

Araştırma hayretimizi saklayamadığımız haberlere konu olan kişilerin artan vaka sayıları ve ölümlere rağmen durduramamamızın bir sebebinin de önlemlere karşı duyarsız kalan insanların davranışlarında empati, risk alma özelliği ve duygusuzluk gibi faktörlerin etkili olduğunu kanıtlamaktadır. Vicdanen hissettiğimiz önlem alma ihtiyacımıza rağmen bu kişilik tipine sahip insanların bu tür başkasını riske etme davranışlarının aslında onların tipik bir özellikleri olduğu söylenebilir. Bu durum dikkate alınarak pandemi sürecinin daha hızlı bitmesi için yeni uygulamalar geliştirilebilir ve yeni önlemler göz önünde bulundurulabilir.

Kaynak belirtmek isteyen siteler için:

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0191886920305377

 

 

Leave a Reply