Çocuklar Ne Zaman Öfkeye Başvurur?

Öfke, kızgınlık ve saldırganlık içeren bir davranış biçimidir. Beklenti ve isteklerin karşılanmaması halinde verilen kontrolsüz bir tepkidir. Olumsuz bir davranış biçimi olması nedeni ile toplum tarafından beğenilmemektedir. Öfkenin tanımı, çocuklarda ve yetişkinlerde öfkeyi açıklamak için gayet yeterli ifadeler içermektedir.

Beklenti ve taleplerin karşılanmadığı durumlarda insanlar sorumlu tuttukları kişilere karşı olumsuz duygularını öfke ile dışa vurmaktadır. Yetişkinler duygusal anlamda daha gelişmiş oldukları için öfkelerini kontrol altına alarak duygularını bastırabilmektedir. Çocuklar ise beklenmedik durumlar karşısında duygularını kontrol edemedikleri için öfke, inat ya da ağlama şeklinde dışa vurmaktadır.

Çocuklarda Öfkenin Sebepleri?

Bir çocuğun iç dünyası çok karmaşık değildir. Basit ve yalın iç dünyalarında karmaşık duygular ve düşünceler barındırmayan çocuklar, basit düşünmekte ve basit duygular taşımaktadır. Bu duygular beklentisiz sevmek kadar basittir. Duygusal dünyaları bu kadar basit ve saf olan çocukların beklenmedik durumlar karşısında tepkileri ise kendilerini koruma içgüdüsü ile şekillenmektedir.

Hiç hesapta olmayan bir durum ile karşılaşan çocuk, bu durum ile nasıl başa çıkması gerektiğini bilmemektedir. Ebeveynlerinden kendisine yardım etmesini bekleyen çocuk, bu yardım talebini farklı biçimlerde istemektedir. Öfke bu duygusal geçişlerden ve davranış biçimlerinden bir tanesidir ve panzehri tamamen ilgidir.

Çocuklarda Öfke Bir Davranış Bozukluğu Mudur?

Uzmanlar, genel geçer kurallar ve genel kültür birikimimizin aksine her öfke nöbetinin bir davranış bozukluğu olmadığı konusunda ebeveynleri uyarmaktadır. Öfke kontrol edilebilir bir davranış olduğu gibi zaman ile duygusal gelişim tamamlandıkça baş edilebilen bir davranıştır. Önemli olan çocukların neden öfke duyduklarını tespit etmek ve duruma uygun davranış biçimi geliştirebilmektir.

Bir çocuğun öfkelenmesi her anne ve babanın maruz kalacağı bir durumdur. Böyle zamanlarda anne ve babaların yapması gereken çocuğun ihtiyaçlarını doğru tespit etmesi, öfkesini kontrol edebilmesi için onlara yol göstermesidir. Çocuklardaki öfke çoğu zaman ilgi ve şefkat ihtiyacından doğan duyguların dışa vurum biçimidir.

Öfke nöbetlerini önlemek, öfke nöbetlerinden kaçınmak için;

  • Çocuğunuzun öfke nöbetleri ne zaman, nerede, hangi durumlarda oluyor? Bunu tespit edin ve bunlardan uzak durmaya çalışın.
  • Çocuğa çok ani, hazır olmasına fırsat vermeden emir ve isteklerde bulunmayın. Çocuk parkında kaydıraktan kaymaya kendini kaptırmış çocuğunuza, hadi artık eve gidiyoruz demek yerine, 10 dakika daha kay, sonra eve gideceğiz demek daha doğru bir yaklaşımdır.
  • Çocuklar uykusuzluk, yorgunluk, açlık gibi durumlara tahammül edemezler. Bunlara özen göstermeniz çocuğu rahatlatacaktır.
  • Çocuklarınızın seçim yapmalarına imkan verin, doğrudan fikirlerinizi dikte etmeyin. Soğuk havada başlığını takmadan sokağa çıkmakta direnen çocuğunuza, bugün mavi mi yoksa yeşil başlığını mı takmak istersin tarzı yaklaşım onun yumuşamasını sağlayacaktır.
  • Çocuğunuzun kapasitesini iyi bilin, onu zorlayacak ya da yapamayacağı isteklerde bulunmayın.

Çocuklar Öfkelendiği Zaman Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Öfke sinir krizine dönüşmediği sürece geçicidir ve kontrol edilmesi kolaydır. Öncelikle çocuğun kendini ifade etmesine izin vererek, bu duygusal tırmanışın altında yatan sebebi ortaya çıkarmak gerekmektedir. Burada ebeveynler, çocuğun beklenti ve isteklerini anlamaya odaklanmalıdır. Şartların değiştiği durumlarda çocuklar değişikliklere kolay kolay adapte olmadıkları gibi beklenmedik tepkiler vermektedir.

Beklenmedik tepkiler arasında yer alan öfke ise çocuğu sakinleştirerek, anlatmasına izin vererek aşılabilmektedir. Böylece çocuk kendisinin dinlendiğini ve kendisini ifade etmesine izin verildiğini gördükçe daha az öfkelenecektir. Gittikçe azalan öfke ile dışa vurum paylaşımcı ve iletişime inanan yaklaşım ile kontrol edilebilir hale gelecektir.

Çocuklarda öfke ve benzeri duygusal çıkışların kontrolünde ebeveynlere önemli görevler düşmektedir. Çocuklar öncelikle anne ve babalarını örnek almaktadır. Bu yüzden ebeveynler kendi davranışlarına da dikkat etmelidir. Çocuklara örnek olacak davranışlar içinde olan anne ve babaların işleri diğerlerine göre daha kolaydır.

Tags: ,

Leave a Reply