Çocuğunuz Okula Hazır Mı?

Birçok aile çocuğunu yaşı geldiği için herhangi bir değerlendirme yapmadan birinci sınıfa gönderiyor. Hatta hala okul öncesi eğitimi almadan birinci sınıfa başlayan çocuklar var. Bu durumda yeterince okula hazır olmadan başlayan çocuklar hem okula ilk alışma döneminde hem de sonraki yıllarda okula uyumda ve okul başarısında ciddi sorunlar yaşayabiliyorlar. Bu nedenle de okula başlamadan önce her çocuğun yeterli okul olgunluğuna sahip olup olmadığının incelenmesi gerekiyor.

Psikolojik Olgunlaşma Neleri Kapsar?

Okula başlaması düşünülen bir çocuğun öncelikle yeterli özgüvene sahip olması gerekir. Bunun için de anne ile olan bağımlılık probleminin çözülmüş olması gerekir. Yani çocuk kendi başına hareket edebilmeli, kendini rahatça ifade edebilmeli ve sosyal ortamlarda karşılaşacağı olası problemlerle baş etme ve problem çözme becerisine sahip olmalıdır. Özellikle çocuğunuz okul öncesi eğitimi almamışsa psikolojik gelişiminin dikkatle değerlendirilmesi gereklidir. Benmerkezcilik özelliği pekiştirilmiş, sürekli tek olmaya ve ilgi odağı olmaya alışmış bir çocuğun birden bire bir sosyal grubun parçası olması başlangıçta çok zor olabilir.

Okul öncesi bir kuruma devam eden, kendine güvenen, duygularını rahat ifade edebilen, tek başına hareket etmeye alışık, kurallara uyabilen, anne ya da baba ile ilişkisinde ciddi sorunlar yaşamayan bir çocuk genellikle ilkokula başlarken ciddi bir uyum sorunu yaşamaz. Anneye bağımlı yetişmiş, anne-babadan ve aile ortamından ilk kez ayrılan çocuklarda ise uyum sorunu yaşama olasılığı daha yüksek olmaktadır. Ayrıca kuralların ve aile içi sorumlulukların net olmadığı ailelerde büyüyen çocuklar da okula uyum sorunu yaşama olasılığı bulunan çocuklardır.

Gelişmesi Gereken Beceriler

Psikolojik Olgunlaşmanın yanı sıra okula başlayacak bir çocuğun sosyal gelişiminin, dil becerilerinin, hareket yeteneğinin ve akademik becerilerinin de gelişmiş olması gerekmektedir. Yeterli kelime bilgisine sahip olma, düzgün cümle kurabilme, olayları bir düzen içinde takip edebilme ve anlatabilme-yorum yapabilme, el becerilerinin gelişmiş olması (kalem hakimiyeti, çizgi becerileri vs) bedenini rahat kullanabilmek, bedensel koordinasyon yeteneği, kavram bilgisinin (sayı-renk-şekil-yer bildiren kavramlar) gelişmiş olması gerekmektedir. Bunun yanı sıra sorumluluk alabilmesi, yaşıtlarıyla rahat sosyal ilişkiler kurabilmesi ve bu ilişkileri sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi de sosyal uyum için gerekli önkoşullardır.

İlk “Okul” Deneyimi

İlkokul bütün çocuklar için çok önemli bir ilk deneyimdir. Çocuğun öğrenme ve eğitim süreciyle ilk deneyimi neredeyse onun tüm hayatı boyunca “okul” ve “okumak” kavramlarını nasıl algılayacağını belirler. Bu nedenle okula gidecek çocuğumuzun okul ile ilgili ihtiyaçlarını tamamlarken onun psikolojik ve akademik olarak okula ne kadar hazır olduğunu da değerlendirmemiz gerekmektedir.

Okulda İlk Günler

Çocuğun kendi olgunluğu kadar dış koşulların da uyumu etkilediği bilinmektedir. Örneğin kalabalık sınıflar, öğretmenin ve ailenin ilk günlerde çocuğun performansına ait yüksek beklentileri de çocuğun ilk günlerdeki uyumunu olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Hatta yaşanan bu uyum sorunları bazı çocuklarda okul fobisine dönüşebilmekte ve bu durumda tedavi gerektiren daha önemli bir sorun halini almaktadır.

Anne-Babalara Öneriler

Çocuğunuz okula başlamadan önce;

Çocuğunuzun şu becerilere sahip olup olmadığını kontrol etmenizde fayda var:

• Bağımsız olarak hareket edebilme becerisine sahip mi?

• Sorun çözme becerisine sahip mi?

• Kendini ifade edebilecek yeterli kelime bilgisine ve cümle kurma yeteneğine sahip mi?

• Duygularını ifade edebilir mi?

• Kendi ihtiyaçlarını ifade edebilir ve kendi kendine karşılayabilir mi? (Yemek yeme, giyinme-soyunma, temizlik vb)

• El becerileri yeterince gelişmiş mi?

• Genel vücut koordinasyonu yeterli mi?

• İhtiyaçlarını geciktirebiliyor mu? (Belli bir süre beklemeye sabrı var mı?)

• Kurallara uyma becerisi gelişmiş mi?

Şu hususlara dikkat etmenizde fayda var:

• Okul ve öğretmenle işbirliği yapın; çocuğunuzun gelişimini birlikte takip edin ve çocuğunuzu öğretmene iyi tanıtın. (Başlangıçta öğretmenin çocuğu tanıması zaman alacaktır).

• Çok kalabalık sınıflar her zaman çocukların uyumunu olumsuz etkiler. Mümkün olduğunca az mevcutlu sınıflar tercih edin. (30 kişinin üstüne çıkılmaması ideal)

• Okulda rehberlik servisi bulunmasına ve bu servisin fonksiyonel çalışıp çalışmadığını göz önünde bulundurun.

• Çocukların bireysel farklılıklarına özen gösteren bir okul seçmeye gayret edin.

• Çocuğunuzun potansiyeline uygun bir okul seçin. (Çocukları kapasitelerinin üzerinde bir yüke maruz bırakmak her zaman ciddi psikolojik sorunlar için risk faktörüdür.)

• Çocuklardaki bir çok ruhsal ve davranışsal sorunun okulun ilk yılında fark edildiğini aklınızdan çıkarmayın; bu dönemdeki problemleri göz ardı etmeyin.

• Çocuğunuzun okula hazır olup olmadığı ile ilgili endişelerini varsa ya da okula başladığında okula uyumla ilgili problemler yaşıyorsa mutlaka bir uzmana başvurun.

• Eğer profesyonel destek gerektiren bir sorun yaşıyorsanız; bu soruna anne baba olarak sizin de bir katkınız olacağı ihtimali söz konusu olabilir.

Çocuklarla yapılan değerlendirmelerde her durumda anne babanın da işin içinde olması gerektiğini aklınızdan çıkarmayın

Etiket:

Yorum Yapınız